Een aantal weken terug heb ik de nieuwe documentaire Eat More Trees gezien. Deze film heb ik nog niet los kunnen laten, dus ik wilde even mijn ideeën over deze docu met de wereld delen.
Eat More Trees is de eerste film van Arne Focketyn (als regisseur). Je zou niet zeggen dat het zijn eerste keer in de regisseursstoel is, want de film zit zeer goed in elkaar. In de basis is het een documentaire die laat zien hoe agroforestry en regeneratieve landbouw een wereldwijde oplossing kunnen zijn voor klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en bodemdegradatie.
Dit klinkt heel technisch, maar er zit gelukkig veel menselijkheid in het verhaal van Eat More Trees. De film opent op het verhaal van een Spaans-Nederlands boerenstel die regeneratieve (bos)landbouw bedrijven in een dor gebied van Spanje. Zij leven in een gebied dat in vorige eeuwen nog wel duizenden mensen woonden. Nu is dat echter nog maar 30. Een uitgebreid gebied vol verlaten boerderijen, dorpjes en vooral veel stenen en zand. Van dit landschap weten zij op hun boerderij met behulp van agroforestry- en regeneratieve landbouw-technieken wel iets te maken.
De rode draad van de film is echter voedselbosexpert Louis de Jaeger. Deze ondernemende Belg is bekend van de documentaire FoodForest en initiatieven als ByeByeGrass en De Grootste Boomplantactie. Doorheen de documentaire praat hij met mensen die zich bezighouden met regeneratieve landbouw en laat zo zien wat het allemaal voor goeds kan doen.
De film is echter niet simpelweg een lofzang op het concept van bv. het voedselbos, maar vooral een aanklacht tegen de traditionele, intensieve landbouw. Met zijn focus op korte-termijn efficiëntie en monocultuur holt deze vorm van landbouw onze Aarde langzaam uit. Dit is natuurlijk geen nieuws, maar de film illustreert het wel heel duidelijk:
- De eerdergenoemde regio in Spanje had vroeger een rivier door zich lopen. Deze onderhield de duizenden mensen die in het gebied woonde en het land bewerkte.
- In de laatste paar eeuwen veranderde het klimaat. De rivier droogde meer en meer op. Mensen trokken weg.
- De bedding van de rivier bleef achter, droog maar nog steeds vruchtbaar.
- Grote landbouwbedrijven kochten de verlaten boerengrond op en begonnen met het verbouwen van water-intensieve gewassen als sla. Door de lage lonen in dit verarmde gebied van Spanje, kan men deze gewassen veel goedkoper verbouwen dan in de rest van Europa.
- Deze boerderijen pompen de aquifer leeg en laten de grond achter als een dorre bende vol gif, plastic en uitgeputte aarde.
- Deze cyclus herhaalt zich keer op keer, want de verarming van het gebied speelt corruptie in de kaart waardoor de lokale autoriteiten een andere kant opkijken.
Dit probleem is diepgeworteld en wordt, op een even verweven manier, beetje bij beetje aangepakt. Men pakt de corruptie aan, introduceert langjarige gewassen met diepe wortels, plant in rijen die de contourlijnen van het landschap volgen om zo water beter vast te houden, herintroduceert een oud paardenras die de flora managet en nog veel meer.
Als je ook maar een beetje geïnteresseerd bent in het onderwerp (of zou moeten zijn, bv. als beleidsmaker) dan kan ik de film van harte aanraden.
Link naar de officiële site van Eat More Trees (incl. filmtijden in NL en BE): https://www.eatmoretrees.org/